საქართველო, 5 ოქტომბერი, საქინფორმი. რუსეთის პრეზიდენტი ვლადიმერ პუტინი გამოვიდა სიტყვით ეროვნულ ცენტრ „რუსეთში“ საერთაშორისო სადისკუსიო კლუბ „ვალდაის“ პლენარულ სესიაზე. მან გააფრთხილა საერთაშორისო ვითარების დაძაბულობისა და ხელოვნური ინტელექტის განვითარების რისკების შესახებ, ასევე განმარტა ნატოში გაგზავნილი წერილების აზრი და შეიარაღებული დაპირისპირების წესების საკითხის წამოწევისკენ მოუწოდა.

მსოფლიო ვითარების შესახებ

• სახელმწიფოს მეთაურმა თავისი გამოსვლა დაიწყო გლობალური მშვიდობისა და უსაფრთხოების შენარჩუნების მოწოდებით ისეთ პირობებში, როდესაც „ბევრი ძველი სამართლებრივი ნორმა უარყოფილია, ახლები კი ჯერ არ ჩნდება“. ცვლილებები, აღნიშნა პრეზიდენტმა, ხდება ყველა სფეროში, მათ შორის ტექნოლოგიებში, საზოგადოების სოციალურ სტრუქტურაში, სამხედრო საქმეში, საყოველთაო ციფროვიზაციასა და ეკონომიკაში. · „ადრე თუ გვიან საერთაშორისო სიტუაცია და სისტემა რაიმე მდგრადი ბალანსის მდგომარეობაში მოვა. უდავოა, რომ ეს არის რთული, მრავალფაქტორიანი, მრავალშრიანი პროცესი, რომელიც მოითხოვს ორმხრივ კომპრომისებსა და ერთმანეთისკენ შემხვედრი ნაბიჯების გადადგმას“, — განაცხადა მან.

• თუმცა, მსოფლიოში ნებისმიერი სცენარის განხორციელების მიუხედავად, საერთაშორისო კონფლიქტების გაგრძელება მეტად სავარაუდოა, აღნიშნა პრეზიდენტმა. „კერძოდ იმიტომაც, რომ მიმდინარე კარდინალური ძვრები და აქ გახსნილი შესაძლებლობები სტიმულს აძლევს, კვებავს ამბიციებს, მზადყოფნას რისკზე წასვლისა დიდი მოგების მოლოდინით. ვისურვებდი ამ შეფასებაში ვცდებოდე, მაგრამ დღევანდელი დღის მდგრადი ტენდენციები, სამწუხაროდ, სწორედ ასეთია“, — თქვა მან.

უკრაინის შესახებ

• პუტინის თქმით, რუსეთი შეგნებულად ჩააყენეს ისეთ სიტუაციაში, როდესაც ის „იძულებული იყო იარაღით ხელში დაეცვა თავი“ და „ეპასუხა აგრესიისთვის“. · „ვიცი, რა თქმა უნდა, რომ საექსპერტო საზოგადოების ნაწილს უჩნდება კითხვა: აი, რუსეთი მშვიდობაზე საუბრობს, თავად კი ომი დაიწყო. მე ამის შესახებ უკვე ბევრჯერ გამომითქვამს აზრი, მაგრამ ასეთ შეკრებაზე მაინც კიდევ ერთხელ ვიტყვი: სად არის სიმართლე? სიმართლე კი ისაა, რომ ომი ჩვენ არ გვინდოდა და არ დაგვიწყია, ომი ჩვენ დაგვიწყეს“, — განაცხადა მან.

• რუსეთის შეშფოთებას იწვევს არა უკრაინისთვის იარაღის მიწოდება, არამედ დასავლეთის ქვეყნების ჩართვა საბრძოლო მოქმედებებში, მათ შორის ქვეყნის სიღრმეში დარტყმების მიყენებაში. „როდესაც ვიღაც უკვე იწყებს ჩვენთან ომს სხვისი ხელით, ეს, რა თქმა უნდა, საფრთხეა. არ ვამბობ, რომ ხვალვე ვაპირებთ დარტყმების მიყენებას იმ ქვეყნების ტერიტორიებსა და საწარმოებზე, რომლებიც იარაღს აწვდიან უკრაინას. მაგრამ ეს არის საფრთხე, რომელიც ჩვენ ნათლად უნდა გვესმოდეს, ვაფასებდეთ და მხედველობაში ვიღებდეთ“, — თქვა პუტინმა. · პუტინმა „აბსურდული“ უწოდა წინადადებას გემებზე დარტყმების შეწყვეტის შესახებ რუსულ ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე დარტყმების შეჩერების საპასუხოდ. „და რას ვუშვრებით ჩვენს სხვა სამოქალაქო ტვირთებს, როგორიცაა ნავთობი, ნავთობპროდუქტები? აი, ისინი შეწყვეტენ დარტყმებს, ამიტომ მეტი იქნება „დიზელი“, რომელიც ასე სჭირდებათ, ვთქვათ, შეერთებულ შტატებში. ჩვენ მეტი გვექნება, მაგრამ ჩვენ ისედაც გვყოფნის „დიზელი““, — განაცხადა რუსეთის ლიდერმა. · რუსულ მხარეს სურს რაც შეიძლება მალე დაასრულოს უკრაინის კონფლიქტი, თანაც მოლაპარაკებების გზით, განაცხადა პუტინმა. „მე ხომ ვთქვი, რომ ამერიკულმა მხარემ კრიზისიდან გამოსვლის ვარიანტი შემოგვთავაზა. და თავდაპირველად ჩვენ ვთქვით: არა, უნდა დავფიქრდეთ. მერე კი ჩავედი ანკორიჯში და შევცვალე პოზიცია. ვთქვი, რომ თანახმა ვარ. ჩვენ ვცვლით“, — განმარტა მან. · კითხვაზე პასუხისას, რჩება თუ არა რუსეთის მიზნებს შორის უკრაინის ნეიტრალური სტატუსი, პუტინმა თქვა: „დიახ. იმიტომ, რომ დამოუკიდებლობის მიღებისას უკრაინამ მიიღო დეკლარაცია. მინდა ეს შეგახსენოთ. ხომ ამ დეკლარაციის საფუძველზე მიიღო მან დამოუკიდებლობა. დეკლარაციაში წერია, რომ ის ნეიტრალური სახელმწიფოა“.

დასავლეთთან ურთიერთობების შესახებ

• პუტინმა ასევე გაიხსენა გვიანსაბჭოთა პერიოდის ლიდერების ურთიერთობები დასავლეთის ქვეყნებთან. ასეთმა „ბრმა ნდობამ“ და „ჯენტლმენურ შეთანხმებებში“ დარწმუნებულობამ ცუდი ხუმრობა ითამაშა სსრკ-სთან: „საბჭოთა ლიდერებს სურდათ დასავლეთისთვის თავის მოწონება, დასავლეთს კი — მსოფლიოს საკუთარ თავზე მორგება“. · ევროპული აქტივების ნაციონალიზაციის შესახებ მტკიცებებს სახელმწიფოს მეთაურმა „სიცრუე“ და „პროვოკაცია“ უწოდა. „ჩვენ არაფერს და არავის ვართმევთ და არ ვახდენთ ნაციონალიზაციას. დაგვიბლოკეს ცენტრალური ბანკის ოქროსა და სავალუტო რეზერვები, და კიდევ, როგორც ჩანს, ამ რეზერვების გამოყენებიდან მიღებულ შემოსავლებს ომზე ანაწილებენ. აი, ეს, ჩემი აზრით, მიუღებელია“, — ხაზგასმით აღნიშნა მან. · ამასთან, ზოგიერთმა ევროპულმა ქვეყანამ, „დაარღვია რა ყველა დასაშვები და წარმოუდგენელი წესი“, მიითვისა „გაზპრომის“, „როსნეფტისა“ და „ლუკოილის“ აქტივები. · კითხვაზე, დაუბრუნებენ თუ არა ევროპულ კომპანიებს, რომელთა აქტივებიც დროებით მართვაშია გადაცემული, მათზე კონტროლს „ხელსაყრელი სცენარის“ შემთხვევაში, პრეზიდენტმა დადებითად უპასუხა. · გარდა ამისა, ევროპამ უნდა შეწყვიტოს რუსეთის დადანაშაულება იმაში, თითქოს რუსულ მხარეს არ სურს სამშვიდობო მოლაპარაკებები, „აუცილებელია რეალობიდან გამოვიდეთ“.

ხელოვნური ინტელექტის განვითარებისა და „ფრთხილი ციფროვიზაციის“ შესახებ

• ექსპერტები სულ უფრო ხშირად საუბრობენ შფოთვით იმაზე, რომ ხელოვნური ინტელექტის გავრცელებამ შეიძლება ყველა გაუფასურებამდე და საერთო მნიშვნელამდე მიიყვანოს, გაამახვილა ყურადღება პუტინმა. თუმცა, ხელოვნური ინტელექტის განვითარებისას შესაძლო „ციფრული ტოტალიტარიზმი“ ისეთივე „ჩიხური, ბნელი და ანტიჰუმანური“ გახდება, როგორიც წარსულის ტოტალიტარული საზოგადოებები, გააფრთხილა მან. · „შემთხვევითი არ არის, რომ განიხილება ისეთი ცნება, როგორიცაა „ფრთხილი ციფროვიზაცია“ — ანუ უარის თქმა მსგავსი ტექნოლოგიების უკონტროლო დანერგვაზე იმ სფეროებში, რომლებიც ყოველთვის რჩებოდა მნიშვნელოვანი და მგრძნობიარე ადამიანის ზნეობრივი განვითარებისთვის“, — თქვა პუტინმა.

• ხელოვნური ინტელექტის ნაკლოვანებებზე საუბრისას პუტინმა გაიხსენა რაკეტმშენებელ სტანისლავ პეტროვის ისტორია, რომელმაც 1983 წელს თავიდან აიცილა პოტენციური ბირთვული ომი აშშ-ის მხრიდან სარაკეტო თავდასხმის შესახებ გამაფრთხილებელი სისტემის ცრუ განგაშის შემდეგ. · „მის ადგილზე ხელოვნური ინტელექტი რომ ყოფილიყო, ყველაფერი სულ სხვანაირად შეიძლება განვითარებულიყო. ეს, ჩემი აზრით, ძალიან დამაჯერებელი მაგალითია“, — ხაზგასმით აღნიშნა სახელმწიფოს მეთაურმა.

• „ჩატების“ გამოყენების შესახებ კითხვაზე პუტინმა უპასუხა: „მე ვსარგებლობ რუსეთის ფედერაციის პრეზიდენტის ადმინისტრაციით, რომელიც, თავის მხრივ, იყენებს ყველაფერს, რაზეც კი კაცობრიობას უფიქრია“.

ნატოს „წერილების“ შესახებ

• რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს წერილში კალინინგრადის ოლქის დაცვის შესახებ არ არის ნათქვამი ბირთვულ იარაღზე, ნათქვამია ყველა საშუალების გამოყენებაზე. · „ჩვენ არავის ვაშინებთ. ის, რაზეც თქვენ ახლა ისაუბრეთ — საგარეო საქმეთა სამინისტროს განცხადება და წერილები, რომლებიც სამინისტრომ ზოგიერთ ქვეყანას დაუგზავნა — ეს არ არის დაშინება, ეს არის პასუხი ჩვენი დაშინების მცდელობაზე“, — თქვა პუტინმა. · თუ საქმე რუსეთზე პირდაპირ თავდასხმამდე მივა, დღის წესრიგში „გარდაუვლად და დაუყოვნებლივ“ დადგება ჩვენი ქვეყნის განკარგულებაში არსებული ყველა შეიარაღების გამოყენების საკითხი. · „ჩვენ არავის ვემუქრებით, არ ვაპირებთ არავისზე თავდასხმას არც 2029, არც 2030 და არც 2050 წელს. მაგრამ, თუ აგრესიას წავაწყდებით, იძულებულნი ვიქნებით ვუპასუხოთ. და ევროპული ქვეყნების მოქალაქეებს ეს ნათლად უნდა ესმოდეთ და ანსხვავებდნენ ჩვენს პოზიციას თავიანთი ქვეყნების ზოგიერთი მოქმედი პოლიტიკური ხელმძღვანელობის პოზიციისგან“, — თქვა პუტინმა.